Na jakim etapie są poszukiwania leku na COVID-19? [czerwiec 2020]

5
(11)

Naukowcy na całym świecie pracują nad produkcją leków i szczepionek na COVID-19.

W celu opracowania leku należy przeprowadzić wiele badań laboratoryjnych i klinicznych. Zazwyczaj, zanim dany lek zostanie wprowadzony na rynek farmaceutyczny, musi minąć wiele miesięcy lub nawet lat zanim określona zostanie skuteczność, specyficzność i nietoksyczność wobec innych tkanek. Nie mniej jednak, z uwagi na obecnie panującą pandemię wywołaną COVID-19, wiele firm i instytucji badawczych podejmuje się tych prób.

Obiecujące wyniki przynoszą leki:

  1. Remdesiwir – opracowany dekadę temu w celu eliminacji wirusa Ebola. Obecnie wiele badań skupia się na ocenie jego skuteczności przeciwko COVID-19. Prowadząca badania firma Gilead Sciences ogłosiła, że lek skraca czas wyzdrowienia z COVID-19 o około 4-5 dni. Lek został w trybie nadzwyczajnym dopuszczony do stosowania w ciężkich przypadkach choroby wirusowej w USA, Wielkiej Brytanii, w Indiach, Japonii i Tajwanie.
  2. Kaletra – połączenie dwóch leków skutecznych w leczeniu AIDS – liponawiru i rytonawiru. Badania opisujące ich wykorzystanie w eliminacji COVID-19 zostały opublikowane w maju tego roku w czasopiśmie The Lancet. Naukowcy wykazali, że terapia spowodowała znacznie szybszą eliminację wirusa z organizmu.
  3. Fawipirawir to lek skuteczny w leczeniu grypy. Niektóre raporty pochodzące z Chin opisują jego skuteczność w eliminacji koronawirusa. Lek ten jest produkowany w Japonii, a jego odpowiednie dawki zostały niedawno wysłane do 43 krajów w celu przeprowadzenia badań klinicznych u osób z COVID-19.
  4. Ibuprofen – według ekspertów, właściwości ibuprofenu skutecznie łagodzą trudności w oddychaniu, które są charakterystycznym objawem COVID-19.
  5. Chlorochina i hydroksychlorochina – nad zastosowaniem tych leków w leczeniu COVID-19 prowadzono wiele badań od końca marca, jednak pod koniec maja WHO ogłosiło zakaz prowadzenia prób klinicznych ze względu bezpieczeństwa . Wykazano, że lek nie zmniejszał ryzyka śmierci z powodu COVID-19.
  6. Transfuzja krwi – obecnie prowadzone są próby wykorzystania osocza krwi od osób, które wyzdrowiały z COVID-19. Osocze zawiera przeciwciała, które atakują koronawirusa. W badaniu przeprowadzonym w Centrum Medycznym w Teksasie wykazano, że stan zdrowia 19 z 25 pacjentów z COVID-19 leczonych drogą transfuzji krwi od wyzdrowiałych pacjentów uległ poprawie.
  7. Immunosupresanty – powstrzymują nadmierne uwalnianie cytokin powodujących ostrą niewydolność oddechową. Do tej grupy leków należą: baricytynib stosowany w leczeniu reumatoidalnego zapalenia stawów, CM4620-IE stosowany w leczeniu raka trzustki i inhibitory IL-6.

Trwają również intensywne badania nad produkcją szczepionek przeciwko COVID-19.

Rolą szczepionek jest ochrona i zapobieganie przed rozwojem choroby. Szczepionki są pewnego rodzaju „szkołą” dla układu odpornościowego, ponieważ ,,uczą” komórki, jaka powinna zajść reakcja, by wyeliminować potencjalnego sprawcę choroby.

Aby dana szczepionka została wprowadzona na rynek farmaceutyczny, niezbędne jest uzyskanie pozytywnych wyników na każdym etapie badań klinicznych:

  1. Faza I: Lek podaje się niewielkiej liczbie zdrowych i chorych pacjentów, celem poszukiwania potencjalnych działań niepożądanych i ustalenia najlepszej dawki podania.
  2. Faza II: Lek podaje się większej grupie chorych pacjentów, celem poszukiwania potencjalnych działań niepożądanych, które nie zostały wykryte podczas wstępnych testów.
  3. Faza III: Lek podaje się kilkuset, a nawet 3000 osobom. Podobna grupa przyjmuje placebo lub nieaktywny związek. Badanie zwykle trwa od 1 do 4 lat. Etap ten stanowi najważniejszy dowód na działanie leku.
  4. Faza IV: Lek podlega ciągłemu monitorowaniu celem upewnienia się, że nie istnieją inne działania niepożądane, szczególnie długotrwałe.

Obecnie wiele instytucji naukowych pracuje nad projektami mającymi na celu produkcję szczepionki przeciwko COVID-19. Na dzień dzisiejszy istnieje 8 kandydatów szczepionek testowanych w badaniach klinicznych.

  • Jednym z najbardziej obiecujących kandydatów jest szczepionka mRNA produkowana przez firmę Moderna w Stanach Zjednoczonych. Badania są obecnie w II fazie, III faza planowana jest na lipiec.
  • Przed pojawieniem się wirusa COVID-19, biotechnologiczna firma Inovio pracowała nad produkcją szczepionki DNA na wirusa MERS należącego do rodziny koronawirusów. Dzięki temu, z łatwością opracowano szczepionkę przeciw COVID-19. Do tej pory przeprowadzono badanie kliniczne I fazy. Firma planuje rozpoczęcie badania fazy II i III za kilka miesięcy.
  • Naukowcy Uniwersytetu Oxford we współpracy z firmą biotechnologiczną AstraZeneca pracują nad szczepionką wykorzystującą zmodyfikowanego wirusa do stymulacji układu odpornościowego. W połowie maja wykazano, że szczepionka jest skuteczna przeciwko COVID-19 – dowód ten był potwierdzony po podaniu szczepionki sześciu makakom królewskim. Naukowcy zapewniają, że szczepionka ma 80% szans na sukces i może być dostępna już we wrześniu.
  • Na Uniwersytecie Queensland w Australii opracowano szczepionkę hodując białka wirusowe w hodowlach komórkowych.
  • Wiele firm farmaceutycznych, tj. Johnson&Johnson czy Sanofi pracuje nad produkcją własnej szczepionki.
  • Badania prowadzone w Holandii i Australii mają na celu sprawdzenie, czy istniejące szczepionki przeciw gruźlicy chronią przed COVID-19. Naukowcy wysnuli hipotezę wskazując na wzmocnienie działania układu odpornościowego po podaniu szczepionki, co skutecznie zwalcza koronawirusa. Hipoteza ta wymaga jednak dalszych analiz.

Bibliografia:

  1. Here’s Exactly Where We Are with Vaccines and Treatments for COVID-19 (healthline.com)
  2. Fox M, Gumbrecht J, Yan H, Klein B, 2020, FDA will reportedly authorize use of remdesivir for Covid-19 after trial shows „positive effect” on recovery time, CNN Health, dostęp 10.06.2020
  3. Sanders JM, Monogue ML, Jodlowski TZ, 2020, Pharmacologic Treatments for Coronavirus Disease 2019 (COVID-19), JAMA. 2020;323(18):1824-1836. doi:10.1001/jama.2020.6019
  4. Hornyak T, 2020, Japan sending Fujifilm’s flu drug favipiravir to over 40 countries for Covid-19 trials, dostęp:10.06.2020
  5. Crist C, 2020, UK Scientists Test Ibuprofen as COVID-19 Treatment, dostęp: 10.06.2020
  6. World Health Organization: “Solidarity” clinical trial for COVID-19 treatments dostęp: 10.06.2020
  7. Shen C, Wang Z, Zhao F, Yang Y, Li J, Yuan J, Wang F, Li D, Yang M, Xing L, Wei L, Xiao H, Yang Y, Qu J, Qing L, Chen L, Xu Z, Peng L, Li Y, Zheng H, Chen F, Huang K, Jiang Y, Liu D, Zhang Z, Liu Y, Liu L, 2020, Treatment of 5 Critically Ill Patients With COVID-19 With Convalescent Plasma, JAMA.;323(16):1582-1589. doi:10.1001/jama.2020.4783
  8. Zhang W, Zhao Y, Zhang F, Wang Q, Li T, Liu Z, Wang J, Qin Y, Zhang X, Yan X, Zeng X, Zhang S, 2020, The use of anti-inflammatory drugs in the treatment of people with severe coronavirus disease 2019 (COVID-19): The Perspectives of clinical immunologists from ChinaClin Immunol. 214: 108393. doi: 10.1016/j.clim.2020.108393

Podobał Ci się artykuł?

Średnia ocena 5 / 5. Liczba głosów 11

Ten wpis jeszcze nie ma oceny, bądź pierwszy!